Egzamin INF.03 - część praktyczna krok po kroku
INF.03 to kwalifikacja “Tworzenie i administrowanie stronami i aplikacjami internetowymi oraz bazami danych”. Zdają ją uczniowie w zawodzie technik informatyk oraz technik programista (tu w parze z INF.04). Egzamin sprawdza, czy potrafisz w ograniczonym czasie złożyć małą aplikację internetową: bazę danych, zapytania, stronę i skrypt, który je łączy.
Na tej stronie znajdziesz formułę egzaminu, opis części praktycznej krok po kroku, mapę umiejętności na kursy BitWizards i plan nauki. BitWizards jest darmowy dla szkół, a kod uruchamiasz w przeglądarce, bez instalacji serwera czy bazy.
Jak wygląda egzamin INF.03
Egzamin zawodowy składa się z dwóch części, zdawanych osobno. Certyfikat kwalifikacji dostajesz po zdaniu obu.
Część pisemna
- 40 zadań zamkniętych, w każdym cztery odpowiedzi, jedna poprawna.
- 60 minut, test przy komputerze.
- Próg zdania: co najmniej 50% punktów.
Pytania dotyczą znaczników HTML, właściwości CSS, składni JavaScriptu i PHP, zapytań SQL, projektowania baz danych, a także grafiki i multimediów na stronach. Wiele z nich to krótki fragment kodu i pytanie o wynik.
Część praktyczna
- 150 minut pracy przy komputerze z przygotowanym środowiskiem (serwer WWW, PHP, baza MySQL lub MariaDB, edytor).
- Próg zdania: co najmniej 75% punktów.
Terminy egzaminu ogłasza co roku Centralna Komisja Egzaminacyjna. Egzamin odbywa się w okresie zimowym i letnim. Aktualny harmonogram sprawdzaj na stronie CKE i w swojej szkole.
Część praktyczna INF.03 krok po kroku
Arkusze z ostatnich lat mają bardzo podobny schemat. Poniżej typowa kolejność pracy - konkretne polecenia zmieniają się co sesję, ale struktura jest stała.
Krok 1: baza danych
Na początku importujesz bazę z dostarczonego pliku (zwykle przez phpMyAdmin) albo tworzysz tabelę według opisu. Czasem trzeba dodać użytkownika lub nadać mu uprawnienia. Zrób zrzut ekranu potwierdzający import, jeśli arkusz tego wymaga.
Krok 2: kwerendy SQL
Następnie piszesz kilka zapytań według opisu i zapisujesz je w pliku tekstowym
(najczęściej kwerendy.txt). Typowe polecenia:
- wybierz kolumny z warunkiem
WHERE, posortujORDER BY, - policz lub uśrednij wartości (
COUNT,AVG,GROUP BY), - połącz dwie tabele (
JOIN), - dodaj rekord (
INSERT), zmień dane (UPDATE) lub utwórz tabelę.
Każde zapytanie uruchamiasz, a wynik dokumentujesz zrzutem ekranu. Tu łatwo zdobyć punkty i łatwo je stracić: literówka w nazwie kolumny albo brak zrzutu.
Krok 3: strona w HTML i CSS
Potem budujesz stronę według opisu i obrazu wzorcowego: bloki (np. baner, panele, stopka), nagłówki, listy, tabele, obrazy z tekstem alternatywnym, formularz. Arkusz zwykle dokładnie podaje kolory, szerokości, marginesy i wyrównanie, które wpisujesz w osobnym pliku CSS.
Krok 4: skrypt PHP lub JavaScript
Najważniejsza część dynamiczna: skrypt PHP łączy się z bazą, wykonuje jedną z wcześniejszych kwerend i wypisuje wyniki na stronie (np. w pętli jako elementy listy), a na końcu zamyka połączenie. W części arkuszy zamiast PHP albo obok niego jest skrypt JavaScript: obliczenie po kliknięciu przycisku, walidacja formularza, zmiana wyglądu elementu.
Krok 5: sprawdzenie i zrzuty
Na koniec sprawdzasz stronę w przeglądarce, robisz wymagane zrzuty ekranu, porządkujesz pliki w folderze zgodnie z instrukcją i upewniasz się, że strona przechodzi walidację. Zostaw na to co najmniej kwadrans.
Najczęstsze błędy w części praktycznej
- Kwerenda działa, ale zwraca inne kolumny lub w innej kolejności niż w poleceniu.
- Brak zrzutu ekranu wyniku zapytania albo zrzut zapisany pod złą nazwą.
- Style wpisane w HTML zamiast w osobnym pliku CSS, gdy arkusz wymaga pliku.
- Brak tekstu alternatywnego obrazów albo pominięte elementy układu.
- Skrypt PHP nie zamyka połączenia z bazą lub wypisuje dane bez wymaganych znaczników.
- Za mało czasu na skrypt, bo strona była dopieszczana zbyt długo.
Dobra kolejność to: baza i kwerendy (szybkie punkty), potem szkielet strony, skrypt, a dopiero na końcu szczegóły wyglądu.
Mapa umiejętności INF.03 na kursy BitWizards
| Umiejętność z egzaminu | Gdzie ćwiczysz | Stan |
|---|---|---|
| Kwerendy SELECT, WHERE, ORDER BY, funkcje agregujące, GROUP BY | SQLite: podstawy i różnice względem MySQL | dostępne bez logowania |
| JOIN, INSERT, UPDATE, DELETE, klucze obce | ten sam kurs SQLite | dostępne bez logowania |
| Różnice składni SQLite i MySQL (typy, AUTO_INCREMENT, funkcje dat) | osobny temat w kursie SQLite | dostępne bez logowania |
| Logika skryptów JavaScript: zmienne, operatory, warunki, pętle | Podstawy JavaScript | pierwsze 6 tematów, kolejne dochodzą |
| Funkcje, tablice, obiekty i obsługa strony (DOM) w JavaScripcie | kurs Podstawy JavaScript | w przygotowaniu |
| Składnia PHP: echo, zmienne, warunki, pętle, tablice (też asocjacyjne), funkcje | PHP: podstawy w przeglądarce | dostępne bez logowania |
| PHP z bazą MySQL | zadania PHP i SQL w klasie nauczyciela | działa po zalogowaniu; publicznie w przygotowaniu |
| Formularze w PHP | zadania PHP w klasie nauczyciela | publicznie w przygotowaniu |
| HTML i CSS: struktura, listy, tabele, formularze, selektory, odstępy, ramki i układ strony | HTML i CSS: pierwsze strony | dostępne bez logowania |
| Strona z kilku sekcji, responsywność, JavaScript na stronie | kurs HTML i CSS | w przygotowaniu |
SQL: kurs SQLite i różnice względem MySQL
Na egzaminie pracujesz na MySQL lub MariaDB, ale zapytania SELECT, JOIN, GROUP BY, INSERT czy UPDATE wyglądają w SQLite niemal identycznie. Dlatego kurs SQLite działa w całości w przeglądarce (baza w pamięci, zero instalacji), sprawdza wynik Twojego zapytania automatycznie, a w osobnych tematach pokazuje, czym SQLite różni się od MySQL - żeby na egzaminie nie zaskoczyła Cię składnia. Więcej: SQLite oraz SQL i MySQL.
JavaScript: konsola z krokowaniem
Kurs Podstawy JavaScript to konsola JS
z krokowaniem linia po linii i automatycznym sprawdzaniem wyniku. Pierwsze
tematy obejmują console.log, zmienne i typy, operatory, warunki, pętlę for
oraz pętle while i do...while - czyli logikę, z której składa się każdy skrypt
z arkusza. Funkcje, tablice, obiekty i strony z DOM są w przygotowaniu. Więcej:
JavaScript.
HTML i CSS: podgląd na żywo
Kurs HTML i CSS: pierwsze strony ma sześć tematów: od pierwszej strony, list, linków, obrazków, tabel i formularzy po selektory CSS, kolory, odstępy, ramki i układ strony podobny do tego z arkuszy INF.03. Kod widzisz od razu w podglądzie obok edytora. Zadań HTML i CSS nie sprawdzamy automatycznie - wynik ocenia uczeń albo nauczyciel, patrząc na podgląd. Więcej: HTML i CSS.
PHP w przeglądarce
Kurs PHP: podstawy w przeglądarce uczy
składni PHP bez instalowania serwera: echo, zmienne, warunki, pętle, tablice (także
asocjacyjne, jak wiersze z bazy) i funkcje. Zadania sprawdzają wynik automatycznie.
Publiczne lekcje formularzy i pracy z bazą w stylu INF.03 są w przygotowaniu.
PHP i MySQL po zalogowaniu
W klasie nauczyciela zadania PHP wykonują się na serwerze z dostępem do bazy MySQL. Każdy uczeń ma własną, izolowaną bazę i może jednym przyciskiem przywrócić dane startowe zadania. Zadania SQL działają tak samo - zapytanie trafia do prawdziwego MySQL, a wynik widać w tabeli. Więcej: PHP.
Dla nauczycieli
Prowadząc przygotowanie do INF.03 w BitWizards, zakładasz klasę, przydzielasz kursy i udostępniasz tematy w swoim tempie. Masz do dyspozycji:
- automatyczne sprawdzanie zadań (także zapytań SQL) i statystyki zaliczeń,
- podgląd pracy ucznia na żywo i odtwarzanie historii pisania kodu,
- egzaminy próbne z limitem czasu z sygnałami przełączania kart,
- oceny w skali 1-6 i własną treść zadań na bazie szablonów,
- tryb “Pokaż klasie” do omawiania rozwiązań na rzutniku.
Szczegóły: BitWizards dla szkół i jak zacząć.
Co rozwijamy
Materiały pod INF.03 rozbudowujemy etapami. Najnowsze są publiczne kursy HTML i CSS: pierwsze strony i PHP: podstawy w przeglądarce. Co dalej:
- HTML i CSS: strona złożona z kilku sekcji, responsywność i JavaScript na stronie - w przygotowaniu.
- PHP: publiczne lekcje formularzy i pracy z bazą MySQL w stylu INF.03 - w przygotowaniu (po zalogowaniu PHP z bazą działa już dziś).
- JavaScript: w kursie Podstawy JavaScript pierwsze tematy już działają, a kolejne (funkcje, tablice, obiekty, strony z DOM) są w przygotowaniu.
Jeśli zależy Ci na konkretnym temacie, daj nam znać.
Plan nauki do INF.03 na 6 tygodni
- Tydzień 1 - SELECT. Pierwsze tematy kursu SQLite: wybieranie kolumn, warunki, sortowanie. Każde zapytanie zapisuj też w pliku, jak na egzaminie.
- Tydzień 2 - agregacja i JOIN.
COUNT,AVG,GROUP BY, łączenie tabel. PotemINSERT,UPDATE,DELETEi temat o różnicach z MySQL. - Tydzień 3 - HTML i CSS. Przejdź kurs HTML i CSS: pierwsze strony, a potem odtwórz układ strony z archiwalnego arkusza: bloki, tabela, lista, formularz, kolory i marginesy z polecenia.
- Tydzień 4 - JavaScript. Kurs Podstawy JavaScript: zmienne, warunki i pętle z krokowaniem. Potem prosty skrypt na stronie: przycisk, obliczenie, wypisanie wyniku.
- Tydzień 5 - PHP z bazą. Najpierw składnia w kursie PHP: podstawy w przeglądarce (pętle i tablice asocjacyjne). Potem połączenie z bazą, wykonanie kwerendy, wypisanie wyników w pętli, zamknięcie połączenia. Jeśli Twoja klasa korzysta z BitWizards, zrób to na własnej bazie po zalogowaniu.
- Tydzień 6 - próby na czas. Całe archiwalne arkusze w 150 minut, z listą kontrolną zrzutów ekranu i nazw plików.
Część pisemną powtarzaj równolegle: krótkie serie pytań i analiza każdego błędu.
Lista kontrolna na dzień egzaminu
- Przeczytaj cały arkusz i zanotuj, jakie pliki i zrzuty trzeba oddać.
- Każdą kwerendę sprawdź na danych, zanim przepiszesz ją do pliku.
- Nazwy plików, folderów, tabel i kolumn przepisuj dokładnie z polecenia.
- W skrypcie PHP sprawdź po kolei: połączenie, zapytanie, pętlę wypisującą, zamknięcie połączenia.
- Porównaj stronę z obrazem wzorcowym: kolory, szerokości, marginesy, kolejność bloków.
- Ostatnie 10-15 minut zostaw na zrzuty ekranu i porządek w plikach.
Zacznij przygotowania
Wypróbuj kursy bez logowania albo zaloguj się, żeby zapisywać postęp i ćwiczyć PHP z własną bazą MySQL. Jeśli kształcisz się na technika programistę, zobacz też egzamin INF.04. Nauczycieli zapraszamy na stronę informatyka w szkole.